โรคหัวใจและหลอดเลือด คือ โรคอันดับ 1 ที่คร่าชีวิตคนทั่วโลก จากสถิติองค์การอนามัยโลก เมื่อปี 2558 พบว่า มีผู้เสียชีวิตจากโรคดังกล่าว ประมาณ 17.7 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 31 ของอัตราการตายทั่วโลก น่าตกใจนะ… เพราะตัวเลขดังกล่าวก็คือ เกือบ 1 ใน 3

ช็อก ช็อต ฟื้น AED ช่วยชีวิต คนป่วยหัวใจวายเฉียบพลัน
โรคหัวใจและหลอดเลือด คือ โรคอันดับ 1 ที่คร่าชีวิตคนทั่วโลก จากสถิติองค์การอนามัยโลก เมื่อปี 2558 พบว่า มีผู้เสียชีวิตจากโรคดังกล่าว ประมาณ 17.7 ล้านคน คิดเป็นร้อยละ 31 ของอัตราการตายทั่วโลก
น่าตกใจนะ… เพราะตัวเลขดังกล่าวก็คือ เกือบ 1 ใน 3
สำหรับประเทศไทย สถิติสาธารณสุขกระทรวงสาธารณสุข ไม่ได้เปิดเผยตัวเลขว่า เสียชีวิตปีละเท่าไร แต่เปิดเผยค่าเฉลี่ยว่า ประมาณ 120-125 ต่อประชากร 100,000 คน

เครื่อง AED คืออะไร?
AED (Automated External Defibrillator) หรือเครื่องกระตุ้นหัวใจไฟฟ้า ใช้ในผู้ที่เกิดภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะหรือหยุดเต้นกะทันหัน โดยสามารถอ่านคลื่นหัวใจและกระตุ้นให้หัวใจกลับมาเต้นได้เป็นจังหวะปกติอีกครั้ง โดยการส่งกระแสไฟฟ้าช๊อตไปยังกล้ามเนื้อหัวใจ
เครื่อง AED จึงเป็นเครื่องมือช่วยชีวิตที่สำคัญอย่างหนึ่ง โดยเป็นอุปกรณ์ทางการแพทย์แบบพกพาที่ประชาชนทั่วไปสามารถใช้ช่วยกระตุ้นหรือปั๊มหัวใจของผู้ป่วยที่เกิดภาวะหัวใจหยุดเต้นกะทันหันผ่านกระแสไฟฟ้า เพื่อให้หัวใจกลับมาเต้นเป็นจังหวะปกติได้

เครื่อง AED มีประโยชน์อย่างไร?
ใช้รักษาภาวะหัวใจหยุดที่มีสาเหตุมาจากหัวใจเต้นผิดจังหวะ ส่วนใหญ่เครื่องจะสามารถรักษาหัวใจเต้นผิดจังหวะได้ 2 ชนิดหลักๆ คือ
1. เวนทริคูลาร์ แทคีคาร์เดีย (หัวใจห้องล่างเต้นเร็ว) ชนิดคลำชีพจรไม่ได้ (VT หรือ V-Tach) ภาวะซึ่งหัวใจยังเต้นอยู่ แต่เต้นในจังหวะที่ผิดปกติจนเป็นอันตรายต่อชีวิต เป็นภาวะที่หัวใจเต้นเร็วมากเกินไปจนไม่สามารถสูบฉีดเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้มากพอ
2. เวนทริคูลาร์ ฟิบริลเลชัน (หัวใจห้องล่างเต้นแผ่วระรัว) (VF หรือ V-Fib) ซึ่งกระแสไฟฟ้าในหัวใจที่คอยกระตุ้นให้กล้ามเนื้อหัวใจทำงานนั้นเกิดความปั่นป่วนอย่างมากจนกล้ามเนื้อหัวใจเต้นไม่ประสานกัน ไม่เกิดเป็นกลไกสูบฉีดเลือด หากยังเป็นต่อไปกระแสไฟฟ้าหัวใจจะปั่นป่วนมากขึ้น จนหัวใจหยุดเต้น
การใช้งานเครื่องกระตุ้นหัวใจ

การใช้งานเครื่อง AED เพื่อช่วยชีวิตผู้ป่วยที่มีภาวะหัวใจหยุดเต้นเฉียบพลันนั้นไม่ยุ่งยาก เมื่อเจอสถานการณ์ฉุกเฉิน ให้ทำตาม 3 ขั้นตอนดังต่อไปนี้

• ขั้นตอนที่ 1
  เปิดสวิตช์เครื่อง AED และทำตามคำแนะนำจากเครื่อง
• ขั้นตอนที่ 2
  ติดแผ่นแพดบนหน้าอกของผู้ป่วย
• ขั้นตอนที่ 3
  กดปุ่มกระตุ้นที่มีไฟกระพริบสีส้มเพื่อปล่อยกระแสไฟฟ้ากระตุกหัวใจผู้ป่วย

ไม่เพียงแค่มีเสียงจังหวะการกดหน้าอกทำ CPR และการช่วยหายใจเท่านั้น เครื่อง AED Philips รุ่น FRx ยังมีการบอกถึงวิธีการวางตำแหน่งมือและระดับความลึกในการกดด้วย โดยมีเสียงพูดบอกเป็นภาษาไทย ซึ่งคำสั่งเสียงจะช่วยให้ไม่ต้องเสียเวลาในการอ่านศึกษาข้อมูลในการช่วยเหลือทีละขั้นตอน สามารถทำการช่วยเหลือพร้อมกับฟังเสียงคำแนะนำได้เลย

ฟังก์ชั่น Quick Shock Function
เป็นรุ่นที่ใช้เวลาในการ Shock เร็วที่สุดในโลก ภายใน 8 วินาที สามารถทำให้ระยะเวลาดีเลย์หลังจากการทำ CPR กับการผายปอดสั้นลง ทำให้ทำการ Shock ได้เร็วขึ้น จึงทำให้อัตราการกระตุ้นฟื้นคืนคลื่นหัวใจเพิ่มขึ้นตามไปด้วยผู้ป่วย จึงมีโอกาสรอดชีวิตมากขึ้น
สามารถใช้งานได้ทั้งเด็กและผู้ใหญ่
เป็นรุ่นที่ไม่ต้องเปลี่ยนแผ่นนำไฟฟ้าเมื่อต้องทำการช่วยเหลือเด็กแรกเกิด และเด็กที่มีน้ำหนักน้อยกว่า 25 กิโลกรัม เพื่อลดระยะเวลาในการช่วยเหลือผู้ป่วยเด็ก

ความแข็งแรงของตัวเครื่อง
น้ำหนักเบา รวม Battery และ Pad Cartridge แล้ว มีน้ำหนักเพียง 1.5 กิโลกรัมเท่านั้น นอกจากนี้ยังกันฝุ่นและกันน้ำถึง IP55 ซึ่งหมายความว่าสามารถป้องกันฝุ่นขนาดเล็ก และป้องกันละอองฝนหรือหยดน้ำเม็ดใหญ่ได้ และรองรับน้ำหนักกดทับได้มากถึง 227 กิโลกรัม หรือหากเกิดเหตุตกจากที่สูง 1 เมตรสู่พื้นคอนกรีตก็ยังสามารถใช้งานได้ตามปกติ

วิธีการปฐมพยาบาล CPR และการใช้เครื่อง AED
เมื่อเจอผู้ป่วยหมดสติ หัวใจเต้นอ่อน หรือหยุดเต้น ให้ตรวจสอบว่าหมดสติจริงหรือไม่โดยการตีไหล่และเรียกเสียงดังซ้ำ 4-5 ครั้ง ถ้ายังมีสติให้จับนอนตะแคงรอการช่วยเหลือจากทีมแพทย์ ไม่ควรทำ CPR ระหว่างผู้ป่วยมีสติ
ถ้าพบว่าหมดสติ สามารถทำ CPR โดยจับผู้ป่วยนอนหงายกับพื้นแข็ง หรือบนไม้กระดานรองหลัง ผู้ปฐมพยาบาลคุกเข่าข้างผู้ป่วย คลำหาส่วนล่างสุดของกระดูกอกที่ต่อกระดูกซี่โครง หรือถ้าหาไม่เจอให้กะบริเวณกลางหน้าอก ระดับเดียวกับหัวนม แล้ววางมือลงไป มืออีกข้างวางทับประสานไว้
ยกตัวขึ้นให้หลังตรง ข้อศอกตรง ให้แขนตั้งฉากกับพื้น แล้วเริ่มกดลงตรงๆ ด้วยความลึกอย่างน้อย 5 เซนติเมตร แล้วปล่อยให้สุด ด้วยความถี่ไม่ต่ำกว่า 100 ครั้งต่อนาที สามารถใช้วิธีนับ 1 และ 2 และ 3 และ 4 และ 5 โดยปล่อยตอนคำว่าและ สลับกับกดมือตอนนับตัวเลข
ควรทำ CPR ต่อไปเรื่อยๆ จนกว่าทีมแพทย์จะมาช่วยเหลือ ถ้ามีผู้ปฐมพยาบาลหลายคนควรสลับกันทำเพื่อไม่ให้การทำ CPR อ่อนกำลังลง
กรณีมีเครื่อง AED ซึ่งเป็นเครื่องกระตุกหัวใจด้วยไฟฟ้าชนิดอัตโนมัติแบบพกพา ผู้ปฐมพยาบาลที่ไม่เคยใช้มาก่อนก็สามารถใช้งานได้ โดยสามารถติดต่อสอบถามข้อมูลจากแพทย์สายด่วน 1669 ได้ หรือสามารถฟังคำแนะนำจากเครื่องได้เลย ขั้นตอนการใช้งานมีดังนี้
เปิดสวิตช์เครื่อง AED และทำตามคำแนะนำจากเครื่อง หลักๆ คือเปิดฝาเครื่อง AED เปิดกล่องบรรจุอิเล็คโทรดหรือแผ่นนำไฟฟ้า นำชิ้นแรกติดบนทรวงอกตอนบนของผู้ป่วย ชิ้นที่สองติดบนทรวงอกตอนล่างของผู้ป่วย
เครื่อง AED วิเคราะห์อัตราการเต้นของหัวใจ ห้ามแตะตัวผู้ป่วยเด็ดขาด
เครื่อง AED จะส่งสัญญาณให้ทำการช็อคไฟฟ้า สามารถกดปุ่มกระตุ้นที่มีไฟกระพริบสีส้มได้เลย