ทำความรู้จัก รอกดึงกลับอัตโนมัติ SRL (Retractable Fall Arrestor / Self-Retracting Lifeline) คืออะไร?
รอกดึงกลับอัตโนมัติเป็นอุปกรณ์ความปลอดภัยที่ใช้สำหรับ ป้องกันการตกจากที่สูง โดยตัวเชือกหรือสายเคเบิลจะ ดึงกลับเองอัตโนมัติ หลังจากผู้ใช้งานเคลื่อนที่ ทำให้สายไม่หย่อนเกะกะ และพร้อมใช้งานอยู่เสมอ หลักการทำงานมี สปริงและกลไกล็อกอัตโนมัติ เมื่อเกิดแรงดึงกระทันหัน (เช่นการตก) กลไกลล็อกจะทำงานทันทีสายเคเบิลจะล็อกชั่วคราว เพื่อหยุดการตก และลดแรงกระแทกต่อร่างกาย เพื่อลดโอกาสบาดเจ็บแก่ผู้ปฎิบัติงาน
ส่วนประกอบของรอกดึงกลับอัตโนมัติ (SRL)
1. ตัวเรือน (Housing / Case)
- ทำจาก โลหะหรือพลาสติกแข็งแรง
- ป้องกันกลไกภายในจาก ฝุ่น น้ำ และการกระแทก
2. สายหรือเชือก (Lanyard / Cable / Webbing)
- เป็น สายเหล็ก, สายไนลอน หรือ webbing แบบพิเศษ
- ยืดและดึงกลับอัตโนมัติ
- มี ความยาวทำงาน ตามสเปกผู้ผลิต
3. กลไกสปริง (Spring Mechanism)
- ดึงสายกลับเข้าสู่ตัวเรือนอัตโนมัติ
- ทำให้สาย ไม่หย่อนหรือพันกัน
4. ระบบล็อกอัตโนมัติ (Locking / Brake System)
- ทำงานทันทีเมื่อเกิดแรงดึงกระทันหัน (ตกจากที่สูง)
- หยุดการตก และลดแรงกระแทกต่อร่างกาย
5. ตะขอหรือตัวเชื่อมต่อ (Hook / Snap Hook / Carabiner)
- สำหรับ ยึดติดกับเข็มขัดนิรภัยหรือจุดยึดคงที่
- มักมี ระบบล็อกสองชั้น (Double-Locking) เพื่อความปลอดภัย
6.ตัวบ่งชี้แรงกระแทก (Shock Indicator / Impact Indicator) (บางรุ่น)
- แสดงว่ารอกถูก ใช้งานแล้วหรือรับแรงกระแทกเกินมาตรฐาน
- ช่วยให้ผู้ใช้ทราบ ต้องเปลี่ยนหรือไม่
มาตรฐานที่เกี่ยวข้องกับรอกดึงกลับอัตโนมัติ
1. มาตรฐานสากล (International Standards)
- EN 360 – Personal protective equipment against falls from a height – Retractable type fall arresters
กำหนดข้อกำหนดด้านความปลอดภัย การทดสอบแรงกระแทก และคุณสมบัติการล็อกอัตโนมัติ - ANSI/ASSE Z359.14 – Safety requirements for self-retracting devices for personal fall arrest and rescue systems (USA)
กำหนดวิธีการทดสอบแรงกระแทก, ความยาวสาย, และน้ำหนักผู้ใช้สูงสุด - CSA Z259.2.2 – Self-Retracting Devices (Canada)
เน้นการทดสอบความทนทาน, ระบบเบรก และการทำงานของรอกในสภาวะต่าง ๆ
2.มาตรฐานไทย (TIS / มอก.)
- มอก. 2518-2546 – เกี่ยวกับอุปกรณ์ป้องกันการตกจากที่สูง แต่ส่วนใหญ่ยังอ้างอิงตาม EN และ ANSI
- สำหรับรอก SRL ที่นำเข้าจากต่างประเทศ ควรตรวจสอบว่า ผ่านการรับรอง CE หรือ ANSI และมี เอกสารการตรวจสอบความปลอดภัย (Test Certificate / Declaration of Conformity)
ข้อควรระวังด้านมาตรฐาน:
- เลือกรอกให้ รองรับน้ำหนักผู้ใช้ และ ระยะการทำงาน ตามมาตรฐาน
- ตรวจสอบ อายุการใช้งาน, วันที่ผลิต, และใบรับรอง ก่อนใช้งาน
- ควรมี การตรวจสอบประจำปี ตามคู่มือผู้ผลิต


